Tempo Timor Online

Tempo Timor: Responde ba preokupasaun no asaun protesta husi kandidatus sira ne’ebé hola parte iha prosesu rekrutamentu ba membru polisia foun mak hahu ona prosesu iha tinan kotuk, Segundu Komandante Jeral Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL), Faustino da Costa rekoñese katak prosesu rekrutamentu ne’e hala’o bazeia ba kriteriu ne’ebé determina. 

Mesmu nune’e, kandidatu hirak ne’ebé kategoria hanesan rezervadu kuaze hamutuk ema nain atus ida resin protesta makas prosesu rekrutamentu ida ne’e tanba konsidera la tuir prosedur ba  vagas ne’ebe fó sai.

“Ami la satisfas ho prosesu hirak ne’e, tanba durante tinan ida nia laran sira hein rezultadu, maibe to’o ikus rezultadu la tuir prosesu ne’ebe parte Akademi fo sai.” dehan Portavos husi kandidatus sira nian ida ho naran, Domingos Ruas ba Jornalista sira iha edifisiu Ministeriu Interior.

Ruas haktuir, ezijensia ne’e husu atu klarifika rezultadu ne’ebe maka husi parte Akademi fo sai tanba bazeia ba lei prosesu rekrutamentu ne’e tenke ho valor 60 ba leten, maibe ema sira ne’ebé agora tama iha formasaun ne’e balun la konsege prienxe rekezitus tuir valor maka estabelese 

“ ami husu ba parte kompotente atu halo klarifikasaun ba prosesu ida ne’e no ami mós sei hato’o ezijensia hirak ne’e ba Ministeriu relevante no Parlamentu Nasional oinsá bele hare asuntu ida ne’e.” ejize Ruas. 

Hatan ba ejizensia hirak ne’e, Segundu Komandante PNTL, Faustino da Costa hateten, rekrutamentu ne’ebe halo iha tinan kotuk, iha ninia kouta presija ema hamutuk 520 (ema atus lima rua nulu), maibe iha mós kriterius ne’ebe termina katak, so iha ema ne’ebé ho valor 60 ba leten konsidera pasa, entaun iha momentu ne’e ita kuaze ema 600 ka 700 maibe kapasidade Centru Formasaun hodi akomula ema sira ne’e so maximu 260, ne’e duni atapa dahuluk ba formasaun hamutuk ema na’in 260.

Prosesu ne’e agora daudauk tama ona iha fase kuarta tornu no formasaun la’o hela no kuaze atu finaliza, tanba hela tan fulan ida para sira bele remata ona formasaun. Husi 260 ba etapa primeiru nian iha ema nain rua maka tenke elemina tanba la konsege kompleta formasaun baziku ne’ebe iha, ne’e duni numeru atul ne’ebé iha 258.

“Agora se atu kompleta numeru 520 ne’e, ita presiza fila-fali 262 no manera foti ema sira ne’e konsidera rezervadu ne’e foti husi valor ne’ebe boot liu no tun to’o ida ki’ik. Maibe, iha esepsaun ida tanba iha kategoria ida ne’ebe hateten minimu 15%  husi kada rekrutamentu ba formasaun ne’e feto, tanba ne’e dala ruma iha komunikasaun ita la fahe ba malu entaun mane balun ninia valor setenta ital mais tanba ita presiza feto 60 resin entaun nia maka suptitui otomatikamente ne’eduni mane tenke hein fali turma seluk.” tenik Segundu Komandante PNTL. 

Komandante rekonese katak, ida ne’e akontese no loos duni mane balun nia valor boot mais mane valor boot ne’e barak no feto mos sei iha entaun tenkeser foti feto ne’ebe ninia valor boot liu entre sira feto ne’eduni mane ida valor boot ne’e otomatikamente tenke rezerva fila-fali.

“Agora fila ba iha sira atus ida resin ne’e, bainhira kuandu dehan katak, se bele kontinua maka bele kontinua, tanba tuir ami nia publikasaun vaga maka hanesan ohin ha’u dehan 520. Maibe sira ne’e atu kontinua entaun hein proposta ruma ne’ebe sei hato’o fali fali ba governu katak sira atu kontinua ka maneira halo nusa.” Faustino esklarese.

Husu kona ba ejizensia ne’e sei hato’o ba Parlamentu Nasional Timor ho fiar an Segundu komandante esplika katak, Timor oan se deit bele no iha direitu hato’o ninia ejizensia, maibe ida ne’e maka kapasidade instituisaun ninian, tanba kouta ne’ebe publika iha 2013 ne’e 520, maibe dehan se pasa  hotu, entaun presija fila-fali kapasidades ka buka meuis de apoiu seluk. 

 

“Kapsidde ka meius de apoiu seluk maka saida? Uluk ami rekruta ho orsamentu preve ba kinentus vinte pesoal, maibe se karik sentu ital ne’e sei tama tan entun ami mos presija apoiu orsamentu husi leten hodi nune’e bele kontinua fali iha fulan oin ka tinan oin.”hakotu Segundu Komandante ne’e. (**)

Publika iha Nasional

 

Tempo-Timor:  Relasiona ho atuasaun membru Polisia Nasional Timor Leste (PNTL) ne’ebé hala’o kapturasaun ba Angela Freitas iha kapital Dili, Komandante jeral PNTL esplika katak, Angela lori kareta maibe sein iha dokumentus kareta nian.

“Ami hala’o kapturasaun tanba kondutor ne’ebé maka lori kareta ne’e la iha karta kondusaun, inklui mós dokumentus kareta nian. Lo’os duni iha karta kondusaun maibé la’os internasional, maibe Indonesia nian maka deit, entaunida ne’e sira viola regras tranzitu nian tanba la tuir regras tranzitu nian ne’ebé maka vigora iha nasaun TL.

Hornai haktuir, ho problema hirak ne’e hotu maka Komandu PNTL liu husi Komando Distritu Dili halo kedas kapturasaun ba Angela no halo prevensaun ba kedas iha sela Distritu-Dili nian hodi supmete ba prosesu egal ne’ebé iha.

Iha biban ida ne’e, Hornai dezmente no rejeita, informasaun Iha facebook ne’ebé dehan membru PNTL baku Angela nia laen, ida ne’e la loos tanba iha momentu ne’e mmbru Polisia halo deit kapturasaun la’os baku.

“hau hanoin ita hotu-hotu iha direitu atu koalia ba iha publiku liu husi media elektronika ka facebook, maibe nu’udar Timor oan tenke hadomi imi nia rai la bele politiza informasaun ba publiku, ne’e duni hau husu ba ita bo’ot sira ne’ebé mak hakerek buat hirak ne’e, labele aumenta buat sira ne’e maibe tenke hakerek realidade sira ne’ebé mak iha, hodi nune’e komunidade sira lee karik bele komprende.” Haktuir Hornai. 

 

Tuir komandante ne’e, se bainhira ita hato’o informasaun ne’ebé la loos dala ruma bele halo komunidade sira trauma no tauk, tanba sira hanoin katak situasaun ne’e diak ka ladiak tan ne’e husu ba ita bo’ot sira tenke hanoin bainira atu hato’o buat ruma ba iha publiku tanba ita hotu Timor oan no ita hotu hakarak ita nia rai ne’e hakmatek. (**)

Publika iha Seguransa Defesa

 

Tempo Timor : Hafoin akontesementu kontra ataka entre membru Empenamentu Operasaun Konjunta (EOK) ho grupu Mauk Moruk ne’ebé rejultadu membru Konselu Revolusaun Maubere (KRM) na’in hat (4) mate, inklui Presidente KRM Paulino Gama (Mauk Moruk), liu tiha loron rua, Ministru Interior, Longinhos Monteiro hasoru malu ho Presidente da Republika, Taur Matan Ruak hodi informa situasaun injeral kona ba insidente ne’ebé maka mosu iha Venilali loron (5/8) no (8/8).

“Ha’u mai iha ne’e tanba kumpri orden Presidente da Republika para atu informa situasaun ka insidente ne’ebé maka mosu iha Venilali loron (5/8) no (8/8), purtantu instrusaun simu husi Presidente da Republika hanesan Xefe Estadu hodi inklui mós ba parte Governu para atu hare situasaun no kontrola siguransa para atu garantia di’ak liu tan siguransa no estabilidade iha ita nia rai.” dehan Longinhos iha momentu ne’ebá (10/8).

Ministru Interior, Longinhos Monteiro mós hateten, daudauk ne’e situasaun injeral la’o hakmatek no kontroladu.

Entertantu Segundu Komandante Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL), Faustino da Costa hateten, Polisia praparadu no prontu garantia seguransa hodi responde bainhira ema balun hakarak kria instabilidade iha rai.

Faustino haktuir, durante ne’e situasaun la’o hakmatek no la iha buat ida maski dehan ema balun tuda fatuk maibe polisia konsege atende no la iha buat ida maka akontese iha kapital Dili.

“Movimentu transporte iha Parte Leste normalmente la’o di’ak hela no dala ida tan hakarak hateten katak barajen Estrada iha fatin balun ita sei hala’o hela cek poin.” tenik Segundu Komandante PNTL ba Jornalista sira (11/8).

 

Nia mós informa ba publiku katak, siguransa masimu hahu husi Sesta-Feira to’o ohin loron situasaun siguransa iha teritoriu Timor-Leste kuaze la’o hakmatek, inklui iha kapital Dili. (**)

Publika iha Seguransa Defesa

PN Preokupa Kazu Baku Malu Iha Komoro


Tempo Timor: Plenaria iha Uma Fukun Parlamentu Nasiona (PN),  Segunda-Feira, (13/7) Deputadu Bankada Fretilin, Manuel Castro kestiona makas kona ba kazu akontesementu asaltu mali, baku malu ne’ebe deskonfia involve grupu arte marsiais iha area kampong Merdeka ho parte area besik Toll, iha parte sul Ponte Komoro nian, Domingo kalan ne’ebé rejultadu ema balun kanek tanba hetan ta’a iha ninia liman.


“Hori kalan maizu menus iha tuku 19 : 00 otl ba leten mosu asidente ida ema baku malu no to’o ida ta’a kanek ema nia liman ne’e la di’ak, tanba  iha Dili laran maka sira lori samurai hodi ta’a malu ne’e problema bo’ot, ne’e duni ha’u husu ba Sekertariu Estadu Asuntu Parlamentar atu hato’o informasaun ne’e ba iha parte seguransa tenki hare kazu sira hanesan ne’e.” dehan Castro iha plenaria.


Hafoin rona informasaun husi Deputadu Manuel Castro, Sekertariu Estadu Asuntu Parlamentar, Maria Terezina Viegas hateten, nia parte sei hato’o informasaun kona ba akontesementu iha Comoro ba Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) hodi hare problema ida ne’e no husu mós ba parte seguransa nian atu kontrolu iha area ne’ebá hodi hala’o atuasaun.


“ami sei informa hodi bele hetan klarifikasaun ka resposta ruma relasiona ho akontesementu ida ne’e.” dehan Sekertariu Estadu Asuntu Parlamentar iha ninia intervensaun.


Bainhira Jornalista husi Online Tempo Timor tenta husu informasaun husi komunidade balun ne’ebé hela besik iha area ne’ebá kona ba akontementu ne’e, maibe fontes ne’ebe husu labele atu publika ninia naran informa katak, nia parte rasik la hatene mutivu husi kazu ida ne’e, maibe bainhira nia atu ba sosa pulsa iha Estrada derepente ema baku malu tiha ona.


“ hare ema baku mau entaun ha’u mos fila ba uma no la kleur komesa ha’u rona kilat tarutu.  ha’u la hatene ema sira ne’e didi’ak. Maibe, ha’u balun lori samurai no iha balun mós lori sasan kroat sira seluk karik.” konfesa nia.

Parte seguransa Polisia Nasional Timor-Leste halo kedan intenvensaun maibe parte sira ne'ebe involve iha asaltu malu ne'e la para nune'e obriga autoridade Polisial hasai tiru teus dala barak.(**)

Publika iha Seguransa Defesa

Tempo Timor: Komandu Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) Munisipiu Lautem sei orienta ninia membru na’in 23 hodi hala’o operasaun pasa revista tama sai uma hamutuk ho Komandu Operasaun Konjunta (KOK) iha Munisipiu Lautem.

“Membru hirak ne’e Komandu PNTL Munisipiu Lautem hili hodi involve direta iha operasaun konjunta hamutuk ho forsa operasaun, maibe seidauk hatene loos orden ka orientasaun husi KOK nian tan ne’e ita sei hein bainhira loos maka atu ezekuta orden ida ne’e hodi tama sai uma” dehan  Segundu Komandante Superintendente Asistente Sebastião Alves foin lalais iha Munisipiu Lautem.

Nia haktuir, husi membru PNTL na’in 23 ne’ebé komandu hili sei hala’o operasaun pasa revista ba komunidade nia hela fatin no prosesu operasaun ne’e la iha determinasaun tempu tuir orden ne’ebe fo sai ona husi komandu.

Ho razaun hirak ne’e, Segundu Komandante husu mos ba povu Munisipiu Lautem atu koopera nafatin ho polisia atu nune’e bele garantia estabilidade no seguransa iha Munisipiu ida ne’e.



“ha’u husu komunidade tomak atu kolabora ho parte seguransa hodi nune’e polisia bele hala’o serbisu ho diak , liu-liu atu garantia estabilidade no seguransa ba povu tomak” Sebastião esklarese.

Polisia Lautem sei garantia seguransa ba komunidade 24 oras no area hirak ne’ebe maka sai targetu monta hela postu parmanente iha ne’ebá, hanesan iha area Buihomau Suku Serelau nian. Objetivu ne’e atu halo pasarevista ba motor ho kareta ne’ebe movimenta ba mai husi Postu Luro mai Lospalos vila no husi Lospalos vila ba Dili. (**)

Publika iha Lautem

Tempo Timor -Polisia Nasional Timor-Leste husi parte tranzitu Nasional serbisu hamutuk ho Polisia Distritu Dili ninian halo pasa de revista ba dokumentus kareta ninian iha parte rotunda hera ninian.



Tuir Komandante Polisia ne’ebe komanda operasaun ne’e dehan informa lala’ok balun ne’ebe sira deskonfia hodi hamosu auto stop refere. Nia esplika katak parte autoridade polisia Timor-Leste simu informasaun katak kareta publiku hanesan bis ho mikrolet balun halo operasaun sein iha licensa husi autoridade.

Iha auto stop ne’e kareta sira ne’ebe husi parte leste atu ba Dili no sai husi capital nasaun ninian atu halo viajen ba parte leste hetan pasa de revista dokumentus.

Tuir observasaun kareta balun la iha dokumentus no balun dokumentus la kompletu nune’e Polisia tranzitu sira toma nota ba kareta sira no ba sofer sira hetan chamada de atensaun maka’as husi Polisia tranzitu ho DNTT.

 

Publika iha Seguransa Defesa



Dili, Tempo Semanal- Dezde loron 21 fulan Marsu tinan ne’e Komando Operasaun Konjunta hala’o operasaun ho durasaun semana tolu ninian laran foin iha loron 07/04/2015 maka forsa F-FDTL ho PNTL konsege deteta subar fatin membru balun husi grupu Konsello Revolusaun Povu Maubere/Fretilin Movimentu (KRPM/FM) nune’e halo kedan aproximasaun maibe tuir komando Operasaun Konjunta alega katak parte sorin KRPM/FM maka tiru uluk.

“Forsa FDTL, ami iha regras empeniamentu ne’ebe klaru I ami nia forsa sira ate agora sempre kumpri. Portantu ami so tiru kuandu forsa opozisaun tiru uluk. Enkuantu ne’e la iha ami la reazen”, dehan Segundo Komandante F-FDTL, Brigadeiru Jeneral Filomeno Paixao ba jornalista sira iha Konferensia da Imprensa ne’ebe hala’o iha Kuartel F-FTLD, Fatu Hada Dili (07/04).

Nia argumenta katak wainhira membru F-FDTL ho PNTL sira hiit a’an ba iha subar fatin grupu ne’e, “husu, apello para sira tun. Ita nia forsa maka hetan uluk, husu apello para sira tun i sira lakohi tun I sira tiru hasoru ne’e mak ita reazen”.

Filomeno esplika mos katak, “ami identifika ona, grupu ne’e armadus, nia provas maka kartuseiras ne’ebe ohin ita foti agora iha polisia nia liman”, Jeneral Fitun ida ne’e hateten.

Tuir esplikasaun husi Brigadeiru Filomeno inform aba publiku katak komando Operasaun Konjunta deteta ona grupu Mauk Moruk la’o ho kilat.

“Identifika sira iha nain walu maka oras ne’e sira subar iha caverna I oras ne’e forsa sira halo progresaun nafatin ou halo operasaun nafatin ba sira I espera katak ohin lokraik ne’e (08/04) ita hetan rezultadu”, informa Filomeno Paixao.

Dezde de operasaun ne’ebe FALINTIL-Forsa Defesa Timor-Leste (F-FDTL) ho Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) hala’o ne’e konforme diretiva politika ne’ebe sai kedas dezde iha dia 09 de Marco de 2015 aseguir depois de akontesimentu iha Baguia Nune’e iha dia 13 de Marco diretivas husi komandante Jeneral FDTL ho Komisariu PNTL hasai para depois hala’o ka implementa diretiva politika ne’ebe sai tuir rezolusaun Governu nian, I nune’e husi 13 de Marco to’o iha 21 de Marco iha preparativus forsas polisiais ho militar iha ne’ebe komandnate rua (husi F-FDTL ho PNTL) halo ona prozesaun forsa husi komponente terestre  Baukau ba iha teatru da operasaun foin maka Operasaun Konjunta konfronta forsa husi KRPM.

“Foin daudauk, iha hodiseik iha akontese portantu foin iha enkontru loloos entre  ita nia forsa ho forsa husi sorin nian, husi KRM nian ne’ebe komandado por iha area Selegua iha Suku Sagadati. Portantu ita nia forsas konsege identifika sira nia paradeiru I tama de surpreza ba sira no iha momentu ne’e ita nia forsa husu liu halo oin sa sira bele entrega a’an de’it maibe sira reazen I tan ba sira reazen ita nia forsa mos reazen, iha ne’e maka akontese enkontru de tirus hhusi rezultadu ohin loron mak ita foin hatene tan ba besik lokraik ona, komesa husi tuku rua too lokraik akontese iha fatin ida ne’ebe iha noveru maka’as ka udan maka’as I ita deteta duni katak I forsa sira husi opozisaun ida monu husi (rai naruk) mibe ita seida’uk konfirma lolo’os dehan nia moris ka nia mate”, Nia hateten.

Nia esplika katak, “husi enkontru ida ne’e, ita konsege portantu kaptura ema nain sanolu resin neen. Husi Sanolu resin ne’e tolu labarik ne’ebe amo liberta ona no sanolu resin tolu ne’e agora entrega iha forsa polisial ne’ebe posta iha halo interogatoriu atu nune’e interogatoriu ne’e konduz mai iha Ministeiru Publiku”.

“Kona ba provas ka evidensia ne’ebe ita hetan, katak sira ema armada duni, kartusera ida, kaneka militar ida hahan be T2 ne’e kalen rua ho barak sira han tiha ona, gas matan nian marka RK4 ida, telefone fixu telemor ne’e ida, rama ambon ida, rama ambon musan hat, katana ida, batar uut, foos, karegador solar sel, mina rai, bi moli ho fugaun gas nian. Portantu bu’at sira ne’e hotu hatudu katak iha area ne’ebe sira estabelese sira akampa hela ho fins ne’ebe ita deskuinese mas it abele hare katak sira evita husi forsa ne’ebe oras ne’e daudaun halo operasaun. Sasan sira ne’e agora daudaun iha ita nia liman ho ema sira ne’ebe agora halo hela inetrogatoriu ita sei bele hetan rezultadu lolo’os realidade ou verdade ne’e iha ne’ebe”.

Maske F-FDTL ho PNTL hala’o hela operasaun no mosu ona tiru malu maibe Brigadeiru Paixao sei nafatin husik lia menon atu Mauk Moruk ho ninia grupu atu entrega a’an.

“Ami hateten ba imi, fo hatene tan katak operasaun sei la’o kontinua nafatin.
Por outro lado ami halo apello ba iha autoridade lokais, autoridade civis para kontribui nafatin ho  forsa militar ho polisiais no sentidu de forma dialetiku ou forma olestiku kompriensivu para hotu-hotu fo apoiu, la’os husi parte polisial ho husi parte militar de’it maibe husi parte sivil nian hare de uma forma transversal katak halo nusa maka fo apoiu ba populasaun ne’ebe agora kapturadu ne’e ho sira rendidus mak oras ne’e ka to’o data ne’e (08/03) hamutu 228 pesoas ona, halo nusa maka ita halo sira nia reintegrasaun, halo nusa maka tau matan ba sira I de uma forma preventivas, ita hare oin sa maka sira labele monu fali ba iha portantu sala ne’ebe agora sira halo”.

“Aproveita mos oportunidade ne’e halo apello ba iha ita nia maun alin, Senor Mauk Moruk ho nia grupus atu fo hatene katak ita moris iha estadu de Direitu ida, iha ne’ebe neste momentu ita moris hotu de baixo da lei aparti de prezidenti to’o iha populasaun normal, liu husi forsas armadas, liu husi forsas polisiais, iha ne’ebe ita hotu iha direitu atu defende a’an iha Tribunal ida atraves de uma defensoria ne’ebe Senor Mauk Moruk ho nia membru sira mos iha direitu ida ne’e. Tan ba ida ne’e maka ami iha ne’e repete nafatin dialogu ne’e importante. Ami la dehan dialogu ne’e katak atu mai ko’alia ho ami maibe dialogu para en sentidu hasoru ministeiru publiku, ba hasoru Tribunal, ba buka defensoria, ba buka halo oin sa hasoru malu ho ita nia nai ulun sira, ba buka solusaun ne’ebe demokratiku, solusaun ne’ebe kabe iha entendimentu iha estadu demokratiku ida I solusaun ne’ebe evita deramamentu sangue ba populasaun mos solusaun ne’ebe evita ita nia populasaun sofre tan ka terus tan hanesan uluk. Ba ida ne’e ami fiar katak senor Mauk Moruk ho grupu ne’ebe apoiu ba iha nia, sira mos terus ba iha rai ida ne’e, sira mos hakarak katak rai ida ne’e moris ho nonok tan ida ne’e maka ami nia apello ne’e prevalese nafatin apezar ke bu’at ne’ebe akontese hodiseik, apello ne’e prevalese “.

Tuir Observasaun parte Intelijen Estadu Timor-Leste fraku tebes hodi nune’e hamosu difikuldades bo’ot ba iha operasaun konjunta F-FDTL ho PNTL atu  identifika paradeiru lider Konsello Revolusaun Maubere, Mauk Moruk maibe Brigadeiru Jeneral Filomeno Paixao esplika ho diplomatikamente.

“Difikuldades imi hotu hatene barak, nao e fasil. Ohin ne’e ita iha meus ne’ebe sofistikadu. Ita iha meus de informasaun ne’ebe bele lori ema ida ohin nia desloka fasilmente iha sidade laran. Tan ba ida ne’e maka ami repete ne’e, ami husu kontribuisaun hotu-hotu nian. I primeiru imi atu kontribui imi tenke konvense a’an katak Senor Mauk Moruk halo bu’at ida ke lalo’os”, Brigadeiru F-FDTL ne’e hateten.

Tuir mellor estudante UNTL iha area Direitu ne’e dehan Timor-Leste konstituisaun ne’ebe prezerva direitu ema hotu-hotu ninian.
 
“ita nia konstituisaun iha artigu barak ke hateten. Komesa iha ne’e nia (Mauk Moruk) ko’alia atu hatun konstituisaun. Como e ke bele hatun konstituisaun? Iha artigu 154 konstituisaun ita nian temi rebizaun konstitusional. Iha ne’eba hateten hotu bainhira maka bele halo revizaun konstituisaun. La’os id aka grupu ida hamriik mai, ita halo revizaun konstituisaun. Ne’e Esyadu saida maka ne’e? Estadu Panana ou Estadu Direitu? Iha ne’e ko’alia kona ba advokasia 135 no 136 artigus iha konstituisaun nian. Ita ema ne’e lori ita ba Tribunal ita iha kazu ruma, ita iha direitu buka defensoria. Portantu ita nia konstituisaun iha kobertura para kualker sidadaun ida  bele moris avontade iha Republika ida ne’e. Iha artigu 118 ko’alia kona ba Tribunais I artigu 70 ko’alia ba partidu politikus. Se maka hakarak sai bo’ot no se maka hakarak governa rai ida ne’e loke partidu politiku. Portantu primeiru polusaun no ita hotu tenke konvense katak Senor Mauk Moruk ba kontra artigu sira ne;e ka la’e? Se nia ba kontra entaun iha situasaun ida ke ilegal I ainda mais ba asalta fali ita nia forsa sira iha operasaun sira iha distritu Baukau ke remata iha dia 08 (marsu) iha Baguia I hadau tan Pistola rua, Ne’e agora legalidade ida ne’ebe maka iha? Ne’e maka ami nafatin, ami apella ba populasaun no apella ba ema hotu-hotu sein esklui ema ida, favor hetan Senor Mauk Moruk iha ne’ebe de’it informa mai. Ami la’os atu ba ka’er nia atu oho nia. Servisu ne’ebe ami simu husi Governu ami atu ba ka’er duni Senor Mauk Moruk ba entrega iha Ministeiru Publiku, ba hatan iha ne’eba. La’os ami ba ka’er nia atu oho nia ka atu estraga nia, anaunser nia maka reazen uluk ou nia maka hanoin a’at uluk”, Filomeno esplika.

Ema numeru daruak iha Instituisaun defesa Nasaun RDTL ne’e husu populasaun atu fo fiar ba instituisaun Polisia no Forsa atu resolve situasaun ne’ebe mosu iha nasaun ne’e.

“Povu la fiar ba ami atu fiar ba se. Iha 2008 se la’os F-FDTL ho PNTL maka resolve situasaun ne’e entaun se. Portantu ida ne’e labele husu ohin hanesan fila liman fuan. Portantu ho operasaun ne’ebe agora halo daudauk ne’e senor Jeneral Xefe ho Komisariu, Forsa ho Polisia tomak lori ho responsabilidade no konsiencia maka hala’o operasaun ne’e. Portantu operasaun ne’ebe hala’o fo sai husi Governu, fo sai husi Prezidenti I fo sai husi Parlamentu a mezma koixa povu ne’e rasik maka haruka halo operasaun tan ne’e ami halo operasaun ho konsiencia tomak, ho responsabilidade tomak I ami fiar katak operasaun ne’e sei hetan rezultadu ne’ebe di’ak. Uluk imi lembra iha 2008 ita halo neineik no neineik to’o hotu. Portantu ita agora ne’e, ita la’os enfrenta inimigu (mas) ita enfrenta ita nia maluk rasik ne’ebe halo reasaun ba iha Estadu de Direitu ida”, hateten Filomeno Paixao.

Tuir Informasaun ikus husi fontes Tempo Semanal informa katak membru KRPM ne’ebe monu no kanek ne’e agora lori ona ba Ospital hodi hetan tratamentus.


Publika iha Nasional


Dili, Tempo Semanal - Iha loron Kinta Feira (26/03) dadersan ate meudia Oras Timor-Leste, Konsello dos Ministrus (KM) hala’o sorumutuk dahuluk, iha Palasiu do Governu, depois de iha loron kuarta feira kalan, Parlamentu Nasional Timor-Leste remata halo apresiasaun ba Programa VI Governu Konstitusional ninian. Iha sorumutuk ne’e mos konsello dos Ministrus konsege aprova projeitu lei lubun ruma inklui mos rezolusaun ba nomeiasaun Komandante Jeral Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) hodi troka eis komandante Jeral PNTL ne’ebe agora asume ona pasta hanesan Ministru Interior.


“Iha rezolusaun ida tan importante ne’ebe ohin Governu aprova maka nomeiasaun ba komandante Jeral da polisia (PNTL) ho segundu komandante jeral ne’ebe depois aban (sexta feira, 27/03) sei simu pose”, deklara Primeiru Ministru, DR. Rui Maria de Araujo ba jornalista sira iha konferensia da imprensa ne’ebe hala’o dahuluk depois de Konsello dos Ministru nia hasoru malu iha salaun enkontru iha Palasiu do Governu.


Aprovasaun ba kandidatus nain rua ne’ebe tama iha lista proposta husi Konsello Superior PNTL ninian ne’e hala’o loron ida antes aniversariu PNTL ninian ne’ebe monu iha loron 27 fulan Marsu. Dezde loron 16/02/2015 PNTL lakon ninia komandante Jeral hafoin eis Komisariu PNTL, DR. Longuinhos Monteiro simu tomada de pose hanesan Ministru Interior iha VI Governu Konstitusional ate loron ne’e kargu komandante jeral interinu asume husi Komisariu PNTL Afonso de Jesus eis Segundu Komandante Jeral PNTL.


“Kona ba nomeiasaun (komandante jeral ho segundu Komandante Jeral) PNTL nian, (Konselho Ministru) ohin rona proposta ne’ebe mai husi Ministru Interor.  Proposta ne’e mos fo baze ba deliverasaun ne’ebe Konsello Superior PNTL halo kona ba kandidatus sira ba komandante jeral PNTL no segundo komandante jeral”, esplika PM ba jornalista sira sira.


Tuir Informasaun ne’ebe fo sai husi parte PNTL informa katak Konsello Superior husi instituisaun seguransa nasaun Timor-Leste ninian ne’e propoin kandidatu nain hat maka hanesan Afonso de Jesus, Julio Hornai, Mateus Fernandez ho Faustino da Costa.


“Depois de hare proposta sira ne’e ho baze ba kriteria importante ida meritu, meritu ne’e signifika kapasidade operasional, kapasidade lideransa i depois senioridade entaun governu foti desizaun atu apoiu proposta ne’ebe mai Ministeiru do Interior, Ministeiru Interior mak lori mai i nomeia superintendente Xefe, Julio Hornai komandante jeral da polisia ho mos superintendente xefe Faustino da Costa ba segundu komandante”, argumenta Xefe Governu.

Publika iha Seguransa Defesa

 

 

Tempo Semanal Breaking News – Membru CSP ba Prezidenti Parlamentu Nasional ne’ebe hetan kanek evakua ona mai Dili ho helikoptru ne’ebe haruka husi Dili iha loron Domingo (08/03) maibe fatin la to’o nune’e  heli AS50 konsege tula de’it membru PNTL ida ne’ebe kanek todan mai Dili no membru PNTL kanek tolu seluk iha akontesimentu hanesan tula ona iha kareta ambulansia husi Baguia ba Ospital Baukau.

 

“Kolega eskoltu ida ne’ebe kanek todan ne’e tulan ona iha Helikoptru sai ona husi Baguia mai Dili no kanek sira seluk ne’e ho kareta husi Baguia ba Ospital Baukau. Hare kondisaun sira ne’ebe lori mai Baukau ne’e mos kanek maka’as  ida maka kolega Mateus Pinto maibe tan ba helikoptru fatin la to’o nune’e sira ho kareta ambulansia tula de’it ba ospital Baukau”, dehan ofisial PNTL ida ba tempo Semanal.

 

Aviaun Helikoptru refere to'o hikas iha kapital RDTL amis ou menus meudia Oras Timor-Leste tun iha kuartel PNTL Kaikoli depois ambulansia mak transporta membru CSP ne'ebe kanek todan ne'e ba Ospital Nasional iha Bidau. Iha insidenti ne’ebe mosu iha kalan fahe ba rua entre loron Sabado (07/03) ho loron Domingo (08/03) iha estasaun Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) eskuadra Baguia, rezulta membru instituisaun seguransa ninian nain hat maka kanek.

 

“Sarjentu, cesar Goveia, sarjentu Agusto Soares no ajente Xefe Antero. Sira nain tolu ne’e, nain rua sarjentu no nain ida ajente xefe hanesan membru Corpu Seguransa Pesoal (CSP) eskoltu Prezidenti parlamentu ninian. Depois membru ida husi eskuadra Baguia ninian ne’e sarjentu Mateus pinto”, hateten ofisial PNTL nian ida  ne’ebe husu Tempo Semanal atu labele publika ninia identidade.

 

Tuir autoridade husi aeroportu ninia mos rekuinese katak Helikoptru ne’ebe haruka husi Dili va halo evakuasaun ba kanek sira iha baguia ne’e ninia kondisaun ki’ik duni.

 

“Helikoptru ne’e ki’ik AS50 (super Puma 50). Helikoptru ne’e GHG niian,” dehan autoridade ida iha Aeroportu Komoro.

 

Iha akontesimentu iha postu administrative Baguia la’os de’it hakanek membrus PNTL nain hat ne’e maibe grupu ne’e halo asaltu ne’e mos estraga sasan balun.

 

“Sira halo estragus ba kareta trek ida, kareta eskuadra PNTL ninian ida depois sira sunu uma ida iha suku Alawa karaik, sunu mutuk motorizadas saude ninian rua no motorizada projeitu nian ida no membru PNTL eskuadra Baguia, maria Teresa nia uma mos hetan tuda ho bomba malotop depois ahi han sala vizita de’it”, ofisial PNTL ne’e hatutan.

 

 

Prezidenti Parlamentu hala’o vizita ba Baguia tan ba asuntus familiar ninian Ironia tebes eskoltu ba Prezidenti Parlamentu ninia ba hela ketak iha eskuadra PNTL ninian hodi hetan kanek.

 

“Sorte Prezidenti Parlamentu la hetan atakes nune’e PNTL la rona lia. Ha’u la kompriende tan bas a maka seguransa Pesoal sira akompania nai ulun sira to’o tiha fatin haruka ema sira ne’e ba hela ketak? Se iha momentu akontesimentu ne’e maka bu’at ruma akontese ba Prezidenti parlamentu entaun kasian polisia oan sira ne’e sala nafatin. Mai ha’u Prezidenti Parlamentu lolo’os prepara fatin ba ninia seguransa besik nia la’os hanesan saida maka akontese agora”, dehan Olderico juventude ida ne’ebe hamriik hodi hare membru CSP ne’ebe kanek transporta tama ba ONVG (08/02).

 

Membru PNTL ida ne’ebe kanek husi explusaun iha atakes husi grupu balun ba iha eskuadra PNTL Baguia iha kalan fahe ba rua loron Sabado (07/03) evakua ho helikoptru to’o ona iha Dili  iha meudia Oras timor-Leste no transporta ona ho ambulansia ba Ospital Nasional Guido Valadares  (ONGV) hodi hetan tratamentu.

 

Nia hatutan, “hare husi lala’ok akontesimentu ne’e ema la so’e granada ba iha uma Prezidenti parlamentu ninian entaun ema ataka duni polisia eskuadra Baguia ninian. Prezidenti Parlamentu tenke responsabiliza tan ba nia hatene katak eskoltu ne’e atu mate ka moris tenke hamutuk ho nnia. Tuir lolo’os kuandu la’o ne’e nia tenke hare fatin ba eskoltu sira. Nia la’os ba toba iha uma ida depois eskoltu ba toba fali iha fatin seluk. Sorte nia la hetan bu’at ida se kona prezidenti Parlamentu karik eskoltu ho PNTL maka sala’.

 

Falta loron hitu atu halo fulan rua hafoin de akontesimentu Sa’e lari iha loron 15/01/2015 ne’ebe rezulta mos membru PNTL balun hetan kanek mosu tan fali akontesimentu ne’ebe membru PNTL nain hat hetan kanek tan ba kona estalasu husi expluzaun ne’ebe deskonfia tuda husi grupu balun.

 
Publika iha Nasional

 

 

Dili, Tempo Semanal - Maske Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmao rezigna ona ninia a’an husi kargu Primeiru Ministru V Governu Konstitusional no Timor-Leste oras ne’e iha ona Primeiru Ministru foun maibe KRM sei nafatin ezije atu Prezidenti da Republika dezolve Parlamentu no VI Governu Konstitusional ne’ebe tomada de pose iha loron 16 Fulan Fevereiru 2015.

 

Agora Governu ida ne’e ami la rekuinese I ami kontinua ami nia pozisaun klara nune’e ami ezije nafatin ba Prezidenti da republika atu bubar tiha Gobvernu ida ne’e no Parlamentu para e instala primeiru novo rezime”, dehan Mauk Moruk iha ninia intervista eskluxivu ho Tempo Semanal

 

Nia esplika, “Governu foun ia ne’ebe serve duni povu nia interese la’os serve maka ukun nain riku no bosokten sira nia interese. Governu foun ne’ebe sei mai ninia ukun tenkeser reflete ba povu ninia moris la’os ukun nain sira nian no lei la’o tau iha kadeira leten maka ukun nain sira tuur fali iha leten mas povu ki’ik, ki’ak no mukit maka ba kadeia entaun ida ne’e ami la fo ulun”.

 

Tuir  Dili ninia hanoin ezijensia husi KRM ne’e imposible atu bele halo tuir maibe PRezidenti KRM dehan sira la fiar mudansa governasaun ne’ebe foin lalais ne’e akontese.

 

“Mai Konsello Revolusaun Maubere hare ba V Governu ne’ebe muda ninia pozisaun ne’e la serve. This is a media gamble. I am not accepted it (Ne’e hanesan jogu id aba media. Ha’u la simu ida ne’e). Ha’u la’os ayam potong”, dehan Mauk Moruk.

 

Wainhira Tempo Semanal kestiona Prezidenti KRM ne’e konsiente katak tan ba ninia politika maka populasaun barak lakon sira nia independensia ho autoridade seguransa ho defesa halo pasa de revista iha dalan no ema barak labele halo to’os nune’e karik  Mauk Moruk iha hanoin atu entrega a’an ba justica.

 

“La rende, la rende tan ba ha'u hakru’uk de’it ba Maromak, rai lulik, foho lulik, uma lulik no matebian sira”, hateten Mauk moruk,

 

Ministeiru publiku hasai ona mandadu de detensaun ba Mauk Moruk hafoin de akontesimentu salari iha Janeiru 2015 maibe ho hamnasa eis komandante Brigada Vermella ne’e dehan Forsa Seguransa ho Forsa Defesa ne’ebe agora hala’o hela operasaun hasoru nia ho ninia emar sira inkompetente atu bele hetan no kaptura nia. Tempo Semanal koko atu hetan resposta ruma husi parte PNTL maibe infelizmente la iha resposta ruma.

 

Transkrisaun kompletu  kona ba Intervista eskluxivu ne’ebe jornalista tempo Semanal halo ho Prezidenti Konsello Revolusaun Maubere (KRM) sei hatun iha Jornal tempo Semanal iha edisaun oin mai.

 

Konsello Revolusaun Maubere iha meadus tinan 2013 hasai deklarasaun hodi ezije ba Prezidenti da republika hodi halo dezolusaun ba Parlamentu nasional ho demite Primeiru Ministru V Governu Konstitusional ne’ebe rezulta Rezolusaun husi Parlamentu Nasional hodi kaptura Prezidenti KRM hatama tiha ba kadeia.

Publika iha Nasional
Page 1 of 6
Joomla SEF URLs by Artio

Copyright © 2015 Agora Tempo Intermedia Ltd. All Rights Reserved.
Online since February 01, 2013
Creative Commons License
This work by Tempo Semanal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Top Desktop version