Tempo Timor Online



Dili, Tempo Semanal – Tuir nota de imprensa ne’ebe Tempo Semanal simu husi parte Departamentu Relasaun Publika MNEK iha loron 28/05/2015 infoma klean liu tan katak Vise-Ministru Negosiu Estranjeiru no Koperasaun Timor-Leste, Roberto Soares, iha loron 26 Maiu 2015, hasoru malu ho Ilze Juhansone, Reprezentante Permanente Latvia, nudar mos Prezidente Konselhu Europeiu no Yolanda Gallego-Casilda Grau, Reprezentante Komisaun Europeia, hodi assina akordu konaba izensaun vistu ho kurtu durasaun ba Timor-Leste, wainhira tama ba nasaun Uniaun Europeia ho espasu Schengen nian.

“Ohin honra bo’ot tebes ba Timor-Leste tamba ata oan hau reprezenta ita nian Estadu no Governu, ofisialmente assina akordu ne’ebe importante tebes ba relasaun Timor-Leste ho Uniaun Europeia, liu-liu konaba konfiansa tomak Uniaun Europeia nian ba nasaun Timor-Leste hodi fasilita izensaun vistu ba Timor-Leste wainhira tama ba rai sira iha Uniaun Europeia. Liu hosi seremonia assinatura ne’e, hau aprezenta apresiasaun no gratidaun Timor-Leste nian ba Uniaun Europeia liu hosi Presidensia Konselhu Europeiu nian, ne’ebe oras ne’e dadaun nasaun Latvia mak lidera. Ho assinatura dokumentu importante ne’e, dala ida tan manifesta konfiansa ba Timor-Leste nian maturidade politika, diplomasia, progressu ekonomiku no servisu imigrasaun nian, reitera nafatin vontade diak hosi Uniaun Europeia atu fo apoiu ba Timor-Leste iha prosessu konsolidasaun Estadu. Timor-Leste sei aproveita maximu oportunidade ida ne’e, hodi fortifika liu tan koperasaun entre Timor-Leste ho Uniaun Europeia, laos deit hosi governu ba governu maibe mos hosi povu ba povu,” katak Roberto Soares.

Vise-Ministru Negosiu Estranjeiru no Koperasaun, Roberto Soares hatutan katak akordu ida ne’e sei ajuda no fasilita konetividade entre povu Timor-Leste ho povu Uniaun Europeia. Tamba ne’e, dokumentu ne’ebe assina ne’e konsidera nudar dokumentu historiku no bazeia ba prinsipiu resiprosidade katak Timor-Leste bele hela iha nasaun membru sira ne’ebe tama iha espasu Schengen ho durasaun maxima loron 90 iha kada periodu loron 180 nian laran, nune’e mos ba sidadaun hosi nasaun membru bele hela iha Timor-Leste ho durasaun hanesan.

Akordu ne’e la aplika ba ema ne’ebe halao viagem ho objetivu atu buka servisu. Sidadaun Timor oan sira ne’ebe utiliza passaporte validu ho kategoria hotu-hotu, bele tama la ho visto no hela iha nasaun membru sira ne’ebe tama iha espasu Schengen ho esesaun ba Reinu Unidu no Republika Irlanda.

Iha parte seluk, ho konsiderasaun ba relasaun besik entre Uniaun Europeia ho nasaun Islandia, Noruega, Suisa no Liechtenstein ne’ebe hola parte mos iha espasu Schengen, Timor-Leste ho nasaun hirak ne’e halo deklarasaun konjunta hodi konklui iha tempu badak nian laran, akordu bilateral konaba izensaun vistu ho durasaun badak tuir akordu ne’ebe Timor-Leste halo ona ho Uniaun Europeia.    

Akordu ne’e rasik tenke hetan ratifikasaun ka aprovasaun hosi parte rua ne’ebe involve, tuir prosedimentu internu parte rua ne’e nian. Maske nune’e implementasaun provisoria hosi akordu refere hahu kedas hafoin akordu ne’e assina.

Ho assinatura akordu ida ne’e, Vise-Ministru Roberto Soares hein katak Timor-Leste bele introdus no hadiak liu tan kestaun teknika, seguransa no kualidade konaba Timor-Leste nian passaporte atu nune’e ema seluk labele aproveita hodi utiliza fali passaporte Timor-Leste ba sira nian interese.

Akordu ne’e sei fasilita Timor oan sira hodi bele movimenta ba mai iha nasaun membru ho espasu Schengen, iha okaziaun ferias, vizita familia no atividade sira seluk ne’ebe iha ligasaun atu reforsa koperasaun entre Timor-Leste ho Uniaun Europeia.

“Hau aproveita oportunidade ida ne’e fo mos hanoin ba sidadaun Timor oan sira hotu atu bainhira iha hanoin ka planu viagem ba iha rai liur, liu-liu iha rai sira membru Uniaun Europeia nian, Timor-Leste livremente utiliza ita nian passaporte rasik, ne’ebe reprezenta ita nian identidade, ita nian nasaun nian dignidade ba iha Uniaun Europeia. Ne’e duni, husu mos para ita kuidadu no salvaguarda ita nian passaporte rasik,” tenik Roberto Soares.

Entertantu, Vise-Ministru Roberto hato katak atu assegura implementasaun hosi akordu refere, papel Ministeriu Justisa, Ministeriu Finansas liu hosi servisu Alfandegas, Ministeriu Obras Publikas, Transporte i Komunikasaun, Ministeriu Interior liu hosi servisu imigrasaun no Ministeriu Negosiu Estranjeiru no Koperasaun liu hosi parte Konsular importante tebes atu fortifika koordenasaun hodi fasilita implementasaun no koperasaun ba  akordu ne’e.

Iha okaziaun ne’e, Vise-Ministru Roberto Soares agradese mos ministeriu ho entidade hotu-hotu ne’ebe kontribui ona iha prosesu elaborasaun no final hosi dokumentu historiku ida ne’e.

“Hau hakarak agradese no rekunhese ministeriu no entidade tomak ne’ebe kontribui ona iha prosesu finalizasaun ba dokumentu historiku ida ne’e, hanesan, Ministeriu Justisa, Miniseriu Finansas, Ministeriu Obras Publikas, Transporte i Komunikasaun, Ministeriu Interior, inklui ita nian orgaun soberanu sira i konserteza ba servisu diplomasia atraves MNEK ho ita nian embaixada sira, liu-liu embaixada iha Bruxelas ne’ebe halo esforsu no kontribuisaun extraordinaria ba prosesu assinatura dokumentu ida ne’e. Ida ne’e dala ida tan manifesta determinasaun no kompromisu povu Timor-Leste nian atu salvaguarda soberania no independensia Timor-Leste nian, no mos reforsa liu tan koperasaun ho Uniaun Europeia,” dehan Roberto Soares.

Publika iha Nasional
Joomla SEF URLs by Artio

Copyright © 2015 Agora Tempo Intermedia Ltd. All Rights Reserved.
Online since February 01, 2013
Creative Commons License
This work by Tempo Semanal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Top Desktop version